Czasopismo „Człowiek, Zdrowie, Integracja” 8/2025
Nakładem Wydawnictwa Małopolskiej Uczelni Państwowej im. rtm. Witolda Pileckiego w Oświęcimiu ukazał się kolejny numer czasopisma Instytutu Nauk o Zdrowiu „Człowiek, Zdrowie, Integracja”.
Redaktor: A. Kościej
ISSN 2657-3172
Rok wydania 2025
Numer 8
Miejsce Oświęcim
Nakład 100 egz.
Cena 32,40 zł (w tym 8% VAT)
Spis treści:
Problemy zdrowotne i pielęgnacyjne dziecka chorującego na mukowiscydozę w oparciu o studium przypadku
Magdalena Wołoszyn, Agata Wiśniewska-Walkiewicz
Mukowiscydoza, inaczej nazywana zwłóknieniem torbielowatym (łac. cystic fibrosis – CF), jest chorobą wrodzoną, wieloukładową, dziedziczoną w sposób autosomalny recesywny. Mukowiscydoza ujawnia się już we wczesnym dzieciństwie. Rzadsze są przypadki, w których choroba ta objawia się w późniejszym czasie, jednak jest to możliwe. Mukowiscydoza należy do chorób ogólnoustrojowych o różnej ekspresji klinicznej. W największym stopniu choroba powoduje zaburzenia w funkcjonowaniu układu oddechowego, pokarmowego i rozrodczego.
Celem pracy było opracowanie planu opieki pielęgniarskiej nad 10-letnią pacjentką, chorą na mukowiscydozę, przyjętą w trybie nagłym do Oddziału Pediatrii i Gastroenterologii. We wstępie pracy przedstawiono ogólny zarys jednostki klinicznej, następnie na podstawie oceny biopsychospołecznej oraz analizy dokumentacji medycznej sformułowano zindywidualizowany proces pielęgnowania i przedstawiono ewaluację działań pielęgniarskich.
SŁOWA KLUCZOWE: mukowiscydoza, pacjent pediatryczny, studium przypadku
Jakość życia po zabiegu wszczepienia układu stymulującego serce
Anna Kępka
Cel pracy – ocena wpływu zabiegu wszczepienia układu stymulującego serce na poprawę jakości życia u pacjentów. Podjęto próbę odpowiedzi na pytania, w jakim zakresie życia codziennego, aktywności fizycznej, poczucia bezpieczeństwa doszło do poprawy jakości życia oraz czy badana grupa deklaruje posiadanie wiedzy z zakresu życia ze stymulatorem serca.
Materiał i metody – przedmiotem badań było 100 losowo wybranych osób, pacjentów Poradni Kontroli Rozruszników, u których wszczepiono stymulator serca. Grupa składała się z kobiet n=58 i mężczyzn n=42. Do przeprowadzenia badań wykorzystano metodę sondażu diagnostycznego z zastosowaniem ankiety jako narzędzia badawczego.
Wyniki i wnioski – poprawa jakości życia nastąpiła w sferach życia codziennego – samoobsługa (51%), w zakresie możliwości korzystania z zajęć rekreacyjnych (79%), poczucia bezpieczeństwa o własne życie i zdrowie (84%). Ankietowani deklarowali posiadanie wiedzy na temat życia po zabiegu (90%). Zabieg wszczepienia układu stymulującego serce wpływa na poprawę jakości życia, powrót do lepszej sprawności fizycznej, samoobsługowej, a co za tym idzie, wzrost bezpieczeństwa o własne życie.
Słowa kluczowe: jakość życia, stymulator, układ bodźco-przewodzący
Wiedza pielęgniarek na temat choroby afektywnej dwubiegunowej (ChAD)
Joanna Trawińska, Bogusław Gawlik, Halina Olszewska, Wiesława Kołodziej
Cel pracy. Celem pracy była ocena poziomu wiedzy pielęgniarek na temat choroby afektywnej dwubiegunowej.
Materiał i metody. W badaniu wzięło udział 75 pielęgniarek, pracujących w Szpitalu Klinicznym im. dr. Józefa Babińskiego w Krakowie w Oddziałach Psychiatrycznych. Badanie przeprowadzono w latach 2022/2023. Wiedzę na temat choroby afektywnej dwubiegunowej oceniano przy użyciu autorskiej ankiety, a opracowanie materiału dokonano programem Statistica 13,1.
Wyniki. Większość badanych pielęgniarek (81,33%) deklarowała znajomość objawów choroby afektywnej dwubiegunowej. Pielęgniarki wykazały dużą znajomość form terapii farmakologicznych (88,00%), nieco mniejszą wiedzę z zakresu form niefarmakologicznych (44,00%) stosowanych w leczeniu afektywnej chorobie dwubiegunowej. Według pielęgniarek największymi problemami w opiece nad pacjentem z rozpoznaną chorobą afektywną dwubiegunową były: brak współpracy (57,33%), brak krytycyzmu (53,33%) i podejmowanie prób samobójczych (52,00%).
Wnioski. Pielęgniarki wykazały się dużą znajomością objawów i skuteczności terapii farmakologicznej. Wskazane przez pielęgniarki problemy z prowadzeniem opieki nad pacjentami z chorobą afektywną dwubiegunową mogą być przydatne w planowaniu opieki pielęgniarskiej u tych pacjentów.
Słowa kluczowe: wiedza, pielęgniarka, choroba afektywna dwubiegunowa
Figi i figowiec – przegląd wiedzy niezbędnej do pełniejszego wykorzystania prozdrowotnego potencjału jednej z najstarszych roślin uprawnych
Kamil K. Hozyasz
Figowiec pospolity (Ficus carica) jest rośliną owocową o jednej z najdłuższych historii uprawy, pierwotnie na Bliskim Wschodzie i w basenie Morza Śródziemnego. Jako na miejsce pochodzenia gatunku wskazuje się Szczęśliwą Arabię. Ze względu na rozmnażanie figowiec pospolity jest szczególnie interesującą rośliną kwitnącą, wymagającą specjalnych technik agrotechnicznych podczas uprawy odmian typu smyrneńskiego oraz San Pedro. Opisano setki odmian i odmian mieszańcowych figowca pospolitego, w tym tolerujące spadki temperatury nawet do -12,2⁰C ~ -22⁰C (np. bałkańska odmiana „Ali Pasza”). Figi wyjątkowo ceniono w Mezopotamii, antycznej Grecji i Rzymie. Liczne odniesienia do figowca pospolitego i jego owoców znajdujemy w świętych księgach religii Abrahamowych. Od tysięcy lat F. carica doceniano jako roślinę ornamentową siedzib ludzkich. Figi uważa się za owoce prozdrowotne a liście, sok z pędów (lateks) i w mniejszym stopniu inne części rośliny znalazły różnorodne zastosowania lecznicze. Szczegółowa wiedza fitoterapeutyczna, dotycząca surowców pozyskiwanych z figowca pospolitego, może być pomocna w pielęgnacji pacjentów z chorobami przewlekłymi. Wśród profesjonalistów medycznych i konsumentów jest celowa popularyzacja fig jako owoców o potencjale profilaktycznym i leczniczym, który zależy m.in. od odmiany, typu owocu (breby, owoce głównego zbioru) oraz sposobu jego powstawania (po zapyleniu, bez zapylenia) i odmiany zapylającej.
Słowa kluczowe: figi, Ficus carica, profilaktyka zdrowotna, rośliny ornamentowe
Przeciek płodowo-matczyny – wciąż istotny problem opieki perinatalnej
Piotr Surmiak, Kornelia Wac
Przeciek płodowo-matczyny (ang. Fetomaternal Hemorrhage, FMH) to stan kliniczny spowodowany utajonym przeciekiem krwi płodowej do krążenia ciężarnej, wskutek uszkodzenia lub naruszenia integralności bariery łożyskowej między krążeniem kobiety i płodu o wieloczynnikowym mechanizmie. Manifestacja kliniczna FMH zależy przede wszystkim od czasu trwania i nasilenia krwawienia. Ostry i masywny FMH mogą manifestować się ciężkim stanem klinicznym noworodków bezpośrednio po urodzeniu z objawami wstrząsu hipowolemicznego, ciężką niedokrwistością i kwasicą metaboliczną wraz z postępującą niewydolnością wielonarządową w wyniku następstw urazu niedokrwienno-niedotlenieniowego. Ponadto przewlekły przeciek krwinek płodowych do krążenia ciężarnych może prowadzić do immunizacji matek oraz rozwoju chorób autoimmunologicznych w późniejszym okresie. Wśród metod laboratoryjnych używanych do rozpoznania FMH wymienia się badanie cytometrii przepływowej, a także test Kleihauer-Betke. Zwiększenie czujności diagnostycznej, zwłaszcza w sytuacjach masywnych krwawień płodowo-matczynych, umożliwia wdrożenie odpowiedniej opieki okołoporodowej, by uniknąć konsekwencji zdrowotnych dla matki i dziecka.
Słowa kluczowe: noworodek; krwawienie płodowo-matczyne; przetoczenie krwi; niedokrwistość; immunizacja
Rodzicu, czy Ty też potrzebujesz pomocy?
Monika Kałużny, Piotr Surmiak
Zrozumienie emocji towarzyszących rodzicom chorego noworodka leczonego w ramach oddziału intensywnego, a także akceptacja ich uczuć oraz mechanizmów adaptacji do sytuacji kryzysowych są kluczowe dla wsparcia wielopoziomowego. Stąd też przydatne okazują się formy wsparcia rodziców, poprzez odpowiednią komunikację z okazaniem empatii, po wsparcie psychologiczne i pomoc w akceptacji nowej sytuacji życiowej. W niniejszej monografii podjęto próbę omówienia najważniejszych aspektów interdyscyplinarnej opieki nad rodzicami chorych noworodków hospitalizowanych w ramach oddziału intensywnej terapii. Dodatkowo autorka zaproponowała narzędzie ułatwiające komunikację z rodzicami i być może zaprezentowany poradnik, napisany od serca, wspomoże rodzica w poszukaniu odpowiedzi na nigdy niezadane pytania.
Słowa kluczowe: wcześniactwo, anomalia rozwojowa, stres pourazowy, depresja, opieka interdyscyplinarna, wsparcie psychologiczne rodziców
https://online.fliphtml5.com/ympzn/ygut/ – link do poradnika
Ocena znajomości zasad postępowania dietetycznego w chorobach kardiologicznych u pacjentów po zawale mięśnia sercowego
Aleksandra Nowicka, Izabela Kozieł-Kokosińska, Anna Malarek
Zawał mięśnia sercowego to poważny problem medyczny, który jest najczęstszą przyczyną zgonów wśród społeczeństw krajów wysokorozwiniętych. Zastosowanie właściwych modyfikacji dotyczących sposobu funkcjonowania – w tym szczególnie diety, może w znaczący sposób zredukować ryzyko wystąpienia omawianych zaburzeń. W pracy przybliżono patogenezę oraz czynniki ryzyka zawału mięśnia sercowego. Miażdżyca jest chorobą dietozależną, zatem edukacja pacjentów, modyfikowanie czynników ryzyka, w tym znajomość zaleceń dietetycznych może prowadzić do ograniczenia prawdopodobieństwa wystąpienia zawału mięśnia sercowego. Celem pracy była ocena znajomości zasad postępowania dietetycznego pacjentów po zawale mięśnia sercowego hospitalizowanych
w szpitalnym oddziale ratunkowym oraz w poradni kardiologicznej w oświęcimskim szpitalu. Przeprowadzone badanie wykazało, że poziom wiedzy ankietowanych na temat odpowiedniej diety w kontekście zapobiegania chorobom kardiologicznym jest na poziomie średnim. Sugeruje to potrzebę polepszenia jakości i skuteczności edukacji prewencyjnej oraz ustalenie i niwelację czynników utrudniających wprowadzenie zalecanych zmian przez pacjentów, co wpłynie istotnie nie tylko na długość życia osób po zawale mięśnia sercowego, lecz również przyczyni się do poprawy jakości ich życia.
Słowa kluczowe: zawał mięśnia sercowego, dyslipidemia, dieta śródziemnomorska, miażdżyca
